Figuur Sasha Ayad: ontwikkelingsgerichte therapie
Sasha Ayad is licensed professional counselor met een praktijk gericht op adolescenten met genderdysforie. Samen met Stella O'Malley en Lisa Marchiano ontwikkelde zij het Gender Exploratory Therapy Model (GETA).
Wat GETA voorstelt
GETA bepleit een fase van open exploratie voorafgaand aan elke medische beslissing. De fase richt zich op trauma, comorbiditeit, gezinsdynamiek en ontwikkelingsvragen — zonder vooraf vastgelegd eindpunt. Dit verschilt fundamenteel van affirmatie-eerst-protocollen.
Wetenschappelijke onderbouwing
GETA refereert aan klinische standaarden voor adolescentontwikkeling, attachment-onderzoek en algemene psychotherapieliteratuur. De onderbouwing leunt op bredere ontwikkelingspsychologie, niet op gespecialiseerde 'transgenderspecifieke' literatuur.
Het etiket 'conversion therapy'
Affirmatieve organisaties etiketteren exploratieve therapie soms als conversietherapie. Ayad's tegenargument is procedureel: exploratie heeft geen vooraf bepaald uitkomst, conversietherapie wel. Deze definitiestrijd is sektologisch een geval van geladen taal.
Klinische adoptie
GETA wordt overgenomen door clinici in VK, Australië, Nederland en VS. De Therapy First-organisatie (voormalig GETA-koepel) telt honderden aangesloten clinici. Dissensus wordt georganiseerde praktijk.
Caveats en afbakening
Klinische modellen vragen RCT-evaluatie; GETA is daarvoor te jong. Exploratieve therapie kan misbruikt worden als verlengde wachttijd. Niet elke clinicus die zich met GETA associeert hanteert dezelfde kwaliteit. Analyse betreft de positie van GETA in het veld, niet een aanbeveling op klinisch niveau.
Bronnen
- Ayad, S., Marchiano, L., O'Malley, S. et al. (2022). Gender Exploratory Therapy Model — Position Paper.
- Therapy First (voorheen GETA) — clinician directory (2025).
- Cass, H. (2024). aanbeveling 13 betreffende holistische assessment.