Maya Forstater: belijdenis als baanvoorwaarde

In maart 2019 verloor Maya Forstater — belastingdeskundige bij het Center for Global Development — haar contract na een serie tweets waarin zij stelde dat mensen hun biologische geslacht niet kunnen veranderen en die ging over de Britse plannen voor wijziging van de geslachtsregistratie (bron). Een rechtszaak die het Britse arbeidsrecht en de definitie van overtuigingsbescherming veranderde.


Het kader

Deze casus illustreert belijdeniscultuur: het verplicht uitspreken van doctrinaire termen wordt arbeidsvoorwaarde. Wie weigert wordt als ongeschikt voor de werkplek geframed.

De observaties

Forstater werkte bij CGD, een Amerikaanse think-tank actief in ontwikkelingsbeleid, en kreeg in maart 2019 te horen dat haar contract niet werd verlengd (bron). Zij twitterde — niet vanuit haar werkrol — over de Britse plannen voor zelf-ID. Forstater stelde dat dit een schending was van de Equality Act-bescherming voor "philosophical beliefs".

Het eerste tribunal verloor zij in december 2019: — het tribunal oordeelde dat haar overtuiging niet onder de bescherming van de Equality Act viel. Forstater ging in beroep. Op 10 juni 2021 oordeelde het Employment Appeal Tribunal dat haar gender-critical overtuigingen onder de Equality Act vallen (bron). In juli 2022 oordeelde het Employment Tribunal dat zij direct was gediscrimineerd op grond van haar gender-critical overtuigingen; in juni 2023 kreeg zij een schadevergoeding van £91.500 (bron).

In 2021 werd Forstater een van de oprichters van Sex Matters (bron). In december 2019 tweette J.K. Rowling #IStandWithMaya ter ondersteuning van haar rechtszaak (bron).

De analyse

De Forstater-casus toont hoe belijdeniscultuur arbeidsrechtelijk wordt vormgegeven. Werkgevers eisen — soms expliciet, vaak impliciet — dat werknemers de gedeelde doctrine bevestigen. Wie dat weigert wordt niet alleen sociaal gemarginaliseerd maar professioneel beëindigd. De doctrine functioneert als loyaliteitstest.

Volgens deze site laat de zaak zien dat een doctrine die werkrechtelijke uitsluiting van afwijkers normaal vindt, geen pluralistisch standpunt is maar een aanspraak op orthodoxie.

Caveats

  • Werkgevers mogen bepaalde gedragsregels stellen. Het wordt sektarisch wanneer privé-uitingen over publieke debat-thema's worden gesanctioneerd als arbeidsovertreding.
  • In juli 2022 ging de beslissing van het Employment Tribunal in Forstaters voordeel. Het Britse rechtssysteem corrigeerde uiteindelijk. Dat is goed nieuws voor de rechtsstaat — maar het kostte Forstater jaren en aanzienlijke middelen.
  • De casus is Brits; het arbeidsrecht in Nederland werkt anders. Vergelijkbare dynamieken zijn hier wel waargenomen, met verschillende juridische uitkomsten.

Bronnen

Verwante pagina's